13 jan. 2026
Schriftelijke vervolgvragen Zenderen van dieren in Park de Hoge Veluwe
Afgelopen oktober is in Park de Hoge Veluwe het meerjarige WUR-onderzoek[1] gestart dat inzicht moet geven in hoe wolven in een drukbezocht gebied reageren op mensen en prooidieren.
Voor dit onderzoek zullen vijf wolven, zes edelherten, tien reeën en tien wilde zwijnen worden voorzien van een halsband met gps-zender. Voor het verdoven en zenderen van de dieren heeft de provincie Gelderland in 2021 een brede ontheffing verleend.[2]
De Partij voor de Dieren heeft op 23 oktober 2025 Statenvragen[3] gesteld over dit zenderproject.
Tot op heden zijn één wolf[4] en vier edelherten gezenderd, waarbij één edelhert is overleden. Volgens Trouw[5] aan de gevolgen van een bacteriële infectie. De gezenderde wolf heeft het Park na één dag verlaten.[6]
De Partij voor de Dieren heeft hierover de volgende vervolgvragen
1. In hoeverre en wanneer is de provincie Gelderland door de WUR op de hoogte gebracht van het overlijden van het edelhert, en welke gevolgen heeft de provincie hieraan verbonden op grond van de natuurbeschermingsregels (waarschuwing, boete, aanscherpen protocol etc.)?
2. Kan het College de informatie over dit voorval delen met Provinciale Staten, zoals het protocol voor verdoven en zenderen, het logboek van het verdoven en zenderen van het overleden dier, en de uitkomsten van het onderzoek naar de doodsoorzaak? Zo nee, waarom niet?
3. Welke mogelijkheden heeft het College als cofinancier en ontheffingverlener om aanvullende voorwaarden te stellen aan het zenderen van wolven in het kader van dit onderzoek, zodat geen dieren worden gezenderd die de roedel/het Park vervolgens verlaten, zoals zwervende wolven?
Het College schrijft in antwoord op vraag 7 van onze Statenvragen van 23 oktober 2025: “Het onderzoek ziet toe op de relatie tussen wolven, (wilde) prooidieren en mensen. Het focust zich niet op aanvallen van wolven op gehouden dieren.” In het onderzoeksvoorstel van de WUR lezen wij echter dat het onderzoek ook concrete inzichten moet opleveren over “aanvallen op vee”. In Gelderland staat echter nog geen 10% van alle aangevallen dieren achter een wolfwerend raster[7], omdat er onvoldoende preventieve maatregelen worden getroffen.
4. Hoe representatief zullen volgens u de inzichten van het WUR-onderzoek in de “aanvallen op vee” zijn, wetende dat veruit de meeste van deze dieren niet worden beschermd en dus een makkelijkere prooi zijn voor wolven dan wilde prooidieren?
5. Wat gaat het College doen om ervoor te zorgen dat de bescherming van schapen zo snel mogelijk wordt opgeschaald, zowel om dierenleed te voorkomen als om de representativiteit van het mede door de provincie gefinancierde WUR-onderzoek te waarborgen?
13 januari 2025
Danielle van de Weerd, Partij voor de Dieren
[1] https://www.wur.nl/nl/nieuws/nieuw-onderzoek-naar-wolven-prooidieren-en-mensen-in-het-nationale-park-de-hoge-veluwe.htm
[2] https://zoek.officielebekendmakingen.nl/prb-2021-8004.html
[3]https://gelderland.notubiz.nl/document/16248747/1/Antwoord+op+Statenvragen+over+zenderen+van+een+wolf+op+Park+de+Hoge+Veluwe+%28PS2025-907%29?connection_type=17&connection_id=12609774
[4] https://www.trouw.nl/duurzaamheid-economie/makkelijk-was-het-niet-maar-de-eerste-wolf-op-de-hoge-veluwe-is-gezenderd~b691b283/ - https://www.gld.nl/nieuws/8382037/wereldprimeur-wolf-prooidieren-en-mensen-krijgen-zender-in-uniek-onderzoek
[5] https://www.trouw.nl/duurzaamheid-economie/gezenderde-wolf-ging-er-meteen-vandoor~b104fea7/
[6] https://www.gelderlander.nl/ede/na-meer-dan-twee-maanden-van-uniek-wolvenonderzoek-is-nog-altijd-slechts-een-wolf-gezenderd-slechts-het-begin~aa2852cd/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F&cb=4240cd51-bb9f-4d3c-a63e-4e1731c3946a&auth_rd=1
[7] Zie bronbestand met bevestigde wolvenschade onder aan deze pagina: https://www.bij12.nl/onderwerp/wolf/wolvenschade-melden/
Beantwoording schriftelijke Statenvragen Statenlid Van de Weerd van Partij voor de Dieren over Zenderen van dieren in Park de Hoge Veluwe
Ingevolge het bepaalde in artikel 39 van het Reglement van Orde Provinciale Staten van Gelderland doen wij u hieronder het antwoord van ons college op de vragen van Van de Weerd toekomen.
Vraag 1:
In hoeverre en wanneer is de provincie Gelderland door de WUR op de hoogte gebracht van het overlijden van het edelhert, en welke gevolgen heeft de provincie hieraan verbonden op grond van de natuurbeschermingsregels (waarschuwing, boete, aanscherpen protocol etc.)?
Antwoord:
Wij zijn hierover niet geïnformeerd door de WUR. De ontheffing bevat geen specifieke meldplicht voor individuele sterftegevallen bij verdoving en zendering. Wel beoordelen wij periodiek, op basis van voorschrift 11 uit de ontheffing1, een overzicht van de uitgevoerde onderzoeken door de WUR binnen de reikwijdte van de ontheffing. Omdat er geen aanleiding toe bestaat, hebben wij geen gevolgen verbonden aan de WUR.
Vraag 2:
Kan het College de informatie over dit voorval delen met Provinciale Staten, zoals het protocol voor verdoven en zenderen, het logboek van het verdoven en zenderen van het overleden dier, en de uitkomsten van het onderzoek naar de doodsoorzaak? Zo nee, waarom niet?
Antwoord:
Het onderzoeksprotocol voor verdoven en zenderen is vastgelegd in het kader van de Wet op de dierproeven (WOD) en uitgewerkt in een projectvergunning van de WUR. Onze provinciale ontheffing verwijst daarnaar en schrijft naleving van dit protocol voor. Dit protocol berust bij de WUR en de landelijke dierproevenautoriteiten, wij beschikken daar niet over. De ontheffing bevat geen verplichting om een logboek bij te houden en deze aan ons voor te leggen. Wij beschikken daarom niet over een logboek.
Vraag 3:
Welke mogelijkheden heeft het College als cofinancier en ontheffingverlener om aanvullende voorwaarden te stellen aan het zenderen van wolven in het kader van dit onderzoek, zodat geen dieren worden gezenderd die de roedel/het Park vervolgens verlaten, zoals zwervende wolven?
Antwoord:
De ontheffing is onherroepelijk en bevat de voorwaarden waarbinnen het onderzoek moet plaatsvinden. Wij kunnen die niet willekeurig aanpassen. Alleen bij gewijzigde omstandigheden of bij gebleken risico’s voor dierenwelzijn of soortenbescherming kunnen wij overwegen de ontheffing te wijzigen of aan te scherpen. Het selecteren van uitsluitend wolven die het Park of hun roedel niet verlaten, is ecologisch en praktisch niet uitvoerbaar en zou de onderzoeksdoelen doorkruisen. Wel hebben wij de mogelijkheid om handhavend op te treden als voorschriften uit de ontheffing niet nageleefd worden.
Vraag 4:
Hoe representatief zullen volgens u de inzichten van het WUR-onderzoek in de “aanvallen op vee” zijn, wetende dat veruit de meeste van deze dieren niet worden beschermd en dus een makkelijkere prooi zijn voor wolven dan wilde prooidieren?
Antwoord:
Op de uitkomsten van het onderzoek en de relevantie daarvan kunnen wij niet vooruitlopen. Wij wachten hiervoor de resultaten af. Daarbij constateren wij nogmaals dat het onderzoek primair gericht is op de interactie tussen wolf – mens – prooidier. Het onderzoek is niet opgezet om de effectiviteit van wolfwerende maatregelen te meten.
Vraag 5:
Wat gaat het College doen om ervoor te zorgen dat de bescherming van schapen zo snel mogelijk wordt opgeschaald, zowel om dierenleed te voorkomen als om de representativiteit van het mede door de provincie gefinancierde WUR-onderzoek te waarborgen?
Antwoord:
Voor een betere bescherming van gehouden dieren tegen wolvenaanvallen hebben wij onze subsidieregeling voor dierhouders in de gehele provincie Gelderland sinds medio 2024 verbreed. Er is t/m eind 2027 in totaal € 5 miljoen beschikbaar. Meer dan € 3 miljoen is al beschikt waarmee duizenden dieren beter beschermd staan. Alle Gelderse houders van kwetsbare hoefdieren komen in aanmerking voor deze subsidie. Hierover communiceren wij continu, bijvoorbeeld in de Gelderse nieuwsbrief 'wolf' en op informatiebijeenkomsten. Dit doen wij om dierhouders te stimuleren om hun dieren beter te beschermen tegen wolvenaanvallen. De verplichting om dieren te beschermen tegen aanvallen van roofdieren (zoals de wolf) volgt echter uit de Wet dieren waartoe niet de provincie, maar het Rijk en RVO bevoegd gezag zijn voor controle en naleving hiervan. De bescherming van gehouden dieren staat los van het WUR-onderzoek, zie antwoord op vraag 4.
Gedeputeerde Staten van Gelderland
Daniël Wigboldus - Commissaris van de Koning
Johan Osinga - Secretaris
