Schriftelijke vragen Ganzentaxi: een nieuw verdienmodel voor jagers en slagers?

Beantwoording schriftelijke Statenvragen Statenlid Van de Weerd van Partij voor de Dieren over Ganzentaxi

Ingevolge het bepaalde in artikel 39 van het Reglement van Orde Provinciale Staten van Gelderland doen wij u hieronder het antwoord van ons college op de vragen van Van de Weerd toekomen.

Vraag 1:

Welke natuurbeschermingsregels zijn van toepassing op het onder zich hebben en verhandelen voor voedselconsumptie van grote aantallen met toestemming van de provincie afgeschoten grauwe ganzen, en in hoeverre voldoet de Ganzentaxi aan deze regels, al dan niet via de verlening van een vergunning?

Antwoord:

De ganzentaxi is bedoeld om geschoten ganzen van centrale punten gekoeld te vervoeren naar poeliers voor verwerking. Afzet van ganzenvlees blijkt een bottleneck voor uitvoerders om ganzen in aantallen te reduceren. De pilot ganzentaxi kan hierin faciliteren zodat doelstanden versneld behaald worden. Hier hebben uw Staten ons toe opgeroepen (motie 24M134). Voor het doden en het onder zich hebben van ganzen door daartoe bevoegde faunabeheerders hebben wij aan de Faunabeheereenheid Gelderland (verder: FBE) een vergunning met bijbehorende voorschriften verleend1. Wanneer faunabeheerders conform de vergunning en voorwaarden ganzen doden, dan mogen zij deze onder zich hebben, consumeren en verhandelen met inachtneming van de hygiëneregels.

Vraag 2:

Welke prijsafspraken en andere afspraken zijn er gemaakt in het kader van het project Ganzentaxi? Hoeveel euro(cent) betalen verwerkers en/ of afnemers, en hoeveel euro(cent) ontvangen faunabeheerders en/ of de Ganzentaxi voor iedere gans? In hoeverre speelt de provincie hierbij een rol?

Antwoord:

Het project voorziet in het opstarten van een keten waarbij geschoten ganzen op een verantwoorde wijze worden afgezet, zodat geschoten dieren niet voor destructie worden afgevoerd. Wij hebben hier een faciliterende – maar geen uitvoerende – rol in. Ook is het project erop gericht dat afzet van ganzen geen belemmering vormt voor faunabeheerders om afgesproken reductiedoelen te realiseren [2]. Binnen het project probeert men het proces kosten neutraal te maken. Wij zijn niet bekend met welke prijzen wanneer worden betaald, maar zullen daar conform afspraak in de evaluatie en na afloop in de verantwoording over worden geïnformeerd.

Vraag 3:

Waarvoor wordt de provinciale subsidie van 49.000 euro specifiek ingezet?

Antwoord:

De provinciale bijdrage wordt ingezet om het doel tot ganzenreductie te realiseren en een verantwoorde keten op te zetten ter voorkoming van destructie van afgevoerde ganzen.

Vraag 4:

Welke rol gaat de provincie Gelderland direct en indirect spelen bij het stimuleren van de consumptie van de afgeschoten ganzen? En hoe rijmt u deze rol met de visie in het nieuwe provinciale beleidskader Land- en tuinbouw [3] dat de “agrarische sector produceert waar consument én maatschappij om vragen”?

Antwoord:

Wij spelen geen directe rol in het stimuleren van de consumptie van (wild)ganzenvlees. We zien deze pilot als urgente toevoeging om de doelstanden (versneld) te behalen zoals uw Staten ons hebben opgeroepen in de aangenomen motie 24M134. En om (onnodige) destructie van geschoten ganzen te voorkomen waarbij de verantwoordelijkheid voor uitvoering bij de FBE ligt. Ons uitgangspunt over benutting van wild hebben wij vastgelegd in de op 1 juli jl. vastgestelde Uitvoeringsagenda Fauna 2025, waarover wij uw Staten geïnformeerd hebben4. Ondanks dat geoogste wilde dieren niet gerekend kunnen worden tot ‘’producten uit de agrarische sector’’, willen wij benadrukken dat wij deze consumptiestroom als verantwoord alternatief naast de reguliere markt zien waar vanuit meerdere ketens vraag naar is.

Vraag 5:

In hoeverre draagt het stimuleren van de consumptie van nog meer dierlijke eiwitten volgens u bij aan de overheidsdoelen voor de eiwittransitie?

Antwoord:

Het doel van de pilot is reductie van de aantallen ganzen en om destructie van geschoten ganzen te voorkomen. Hiermee zullen op de langere termijn minder ganzen geschoten hoeven te worden en wordt een verloren reststroom (lees: destructie) voorkomen. Op die wijze wordt dus positief bijgedragen aan het beperken van voedselverspilling en de eiwittransitie.

Vraag 6:

Bent u het met de initiatiefnemer van de Ganzentaxi eens dat de consumptie van ganzenvlees duurzamer is dan de consumptie van veel plantaardige opties? Graag een onderbouwing.

Antwoord:

Zie antwoord op vraag 4. De vergelijking of ganzenvlees duurzamer is dan de consumptie van plantaardig voedsel staat hierbij niet ter discussie. Wel willen wij benadrukken dat wild ganzenvlees een duurzaam product is en consumptie ervan voedselverspilling tegengaat.

Vraag 7:

Hoe gaat u voorkomen dat het stimuleren van de consumptie van ganzenvlees de vraag zodanig opdrijft dat straks ganzen moeten worden afgeschoten om in de vraag naar ganzenvlees te voorzien en de jacht op ganzen onderdeel wordt van een verdienmodel?

Antwoord:

Dit is inherent aan de Europese en Nederlandse wetgeving waarbij verstandig gebruik – zoals dat benoemd wordt in de Habitat- en Vogelrichtlijn – alleen plaats kan vinden onder de voorwaarde dat er geen negatieve invloed is op de staat van instandhouding van deze soorten. Dit is ook een voorwaarde voor vergunningverlening om over te kunnen gaan op het doden van ganzen (en dieren in het algemeen). Zolang dit dus verantwoord gebeurt, kan wild uit jacht en beheer prima een van de vele duurzame alternatieven zijn in de eiwittransitie. Bovendien zal bij een afnemend aantal ganzen het aanbod van geschoten ganzen ook dalen. Wij zien het dan ook als een tijdelijke situatie.

Vraag 8:

Wat vindt u van de reactie van de WUR dat het afschieten van ganzen symptoombestrijding is en de toename van het aantal ganzen vooral een gevolg is van de inrichting van het landschap? Graag een reflectie.

Antwoord:

Ons uitgangspunt voor het bestrijden van ganzen(schade) en in hoeverre wij invloed uit kunnen oefenen op inrichting van het landschap (lees: bedrijfsvoering van de agrariër) is vastgelegd in de Uitvoeringsagenda Fauna 2025 PS 2025-636 (en toezegging 24T173 [5]) , waarover wij uw Staten reeds informeerden. Het nemen van preventieve maatregelen met daarbij (ondersteunend) afschot is een wetenschappelijk bewezen effectieve wijze om ganzenschade te beperken/ voorkomen. Dit is vastgelegd in de door BIJ12 opgestelde Faunaschade Preventiekits, wat onderdeel uitmaakt van het beleid en uitvoering op gebied van faunaschade en beheer van de gezamenlijke provincies.

Daarnaast hebben uw Staten ons in motie 24M134 opdracht gegeven om versneld naar de doelstand van de ganzenpopulatie toe te werken.

Vraag 9:

In hoeverre is het college bereid om actief in te zetten op meer variatie in gewassen, minder eenvormige graslanden en extensiever landgebruik om de ganzenpopulatie in balans te brengen en leed onder ganzen tegen te gaan?

Antwoord:

Zie antwoord op vraag 8. Daarnaast is ons uitgangspunt over hoe wij om willen gaan met preventie en afschot en variatie in gewassen uiteengezet in de door ons op 1 juli jl. vastgestelde Uitvoeringsagenda Fauna (PS 2025-636 en toezegging 24T173). Hierover hebben wij uw Staten reeds geïnformeerd.

Vraag 10:

Bent u het met ons eens dat de omschakeling naar een meer plantaardige landbouw, met meer akkers met gewassen voor humane consumptie en minder raaigrasweilanden, de ganzenpopulatie kan helpen beperken? Zo nee, waarom niet?

Antwoord:

Nee, zie antwoorden op vraag 8 en 9.

Vraag 11:

Hoe ethisch is het volgens u dat u als bevoegd gezag voor de natuur meewerkt aan het massaal doden en verhandelen van beschermde, in het wild levende dieren voor voedselconsumptie, terwijl de provincie ganzen blijft aantrekken met intensief bemeste weilanden vol eiwitrijk raaigras?

Antwoord:

Onze uitgangspunten met betrekking tot (ethisch) verantwoord faunabeheer en inrichting van het landschap zijn uiteengezet in de Uitvoeringsagenda Fauna 2025 waarover wij u geïnformeerd hebben (PS 2025-636).

Vraag 12:

Hoe verhoudt het massaal afschieten van grauwe ganzen voor voedselconsumptie zich tot de toenemende risico’s van vogelgriep voor zoogdieren, waaronder mensen? [6]

Antwoord:

Wij zijn niet bekend met signalen dat dit tot problemen zou kunnen leiden. Daarbij worden geschoten dieren (voor consumptie) verplicht door gekwalificeerde personen onderzocht op afwijkingen, voordat het vermarkt wordt.

1 LinkClick.aspx

2 Invulling Motie 24M134: Doelstand ganzenpopulatie bereiken.

3 Bijlage+Beleidskader+Land-+en+tuinbouw+Gelderland

4 Statenstukken Uitvoeringsagenda Fauna (Gelders faunabeleid) 2025 Provincie Gelderland

5 24T173. GS maken voor PS inzichtelijk welke preventieve maatregelen er zijn om de ganzenpopulatie te beperken (landschappelijke aanpassingen en in relatie tot weidevogels).

6 https://www.gelderlander.nl/binnenland/nieuwe-pandemie-ligt-op-de-loer-vogelgriep-via-koemelk-het-is-echt-zorgwekkend-zegt-de- expert~ab52475f/