24 okt. 2025
Schriftelijke vragen Zenderen van een wolf in Park de Hoge Veluwe
Gisteren vernamen wij uit de media [1] dat de WUR afgelopen week een wolf heeft gezenderd in Park de Hoge Veluwe. De wolf is op afstand verdoofd met een spuit en kreeg daarna een halsband om met gps-zender.
Het zenderen is onderdeel van een meerjarig onderzoek [2] om inzicht te krijgen in hoe de wolf in een drukbezocht gebied reageert op mensen en prooidieren. De WUR streeft ernaar om binnen driekwart jaar nog vier andere wolven te zenderen. Ook prooidieren krijgen een gps-zender: tien edelherten, tien reeën en tien wilde zwijnen.
De onderzoekers willen de data van de dieren combineren met informatie over menselijke bewegingen in Park de Hoge Veluwe. Bezoekers die dat willen, kunnen een tracker meenemen, zodat onderzoekers beter kunnen begrijpen hoe mensen en wilde dieren elkaars paden kruisen.
Voor het zenderen van de wolf is gebruik gemaakt van een zeer brede ontheffing uit 2021 die geldt voor wetenschappelijk onderzoek naar praktisch alle fauna en flora in de provincies Gelderland, Drenthe, Flevoland, Friesland, Groningen, Noord-Brabant en Utrecht. De ontheffing met zaaknummer 2020-003274 is in ons bezit.
De Partij voor de Dieren heeft hierover de volgende vragen
1. Kunt u ons de link op officiële bekendmakingen verstrekken van de ontheffing met zaaknummer 2020-003274 die aan de WUR is verleend? Zo nee, waarom is deze ontheffing niet bekendgemaakt? In hoeverre zijn belanghebbenden in de gelegenheid gesteld om bezwaar te maken? Graag ontvangen wij de ontheffing en de bijbehorende stukken als bijlage bij de beantwoording van deze vragen voor eenieder openbaar.
2. Was het College er bij het verlenen van de ontheffing in 2021 van op de hoogte dat de ontheffing zou worden gebruikt voor het zenderen van meerdere wolven en prooidieren in samenwerking met Park de Hoge Veluwe? Zo nee, sinds wanneer is het College hiervan op de hoogte? En waarom heeft het College deze informatie niet gedeeld met PS, met belangenorganisaties en met het publiek?
3. Voorschrift 12 van de ontheffing schrijft voor dat ”Alle onderzoeken of handelingen waarvoor aanspraak op deze ontheffing wordt gemaakt, minimaal 3 weken voor aanvang daarvan bij de desbetreffende provincie gemeld dienen te worden, […] Bij deze melding dient een projectplan voor het onderzoek of de handeling meegestuurd te worden.” In hoeverre is dit gebeurd? En kan het College dit plan met ons delen?
4. De ontheffing is verleend aan de WUR, maar door wie wordt het project uitgevoerd? Wat is de rol van Park de Hoge Veluwe?
5. Is bekend waar en wanneer de andere vier wolven en de prooidieren zullen worden gezenderd en zal hiervoor dezelfde ontheffing worden gebruikt? In hoeverre zal dit plaatsvinden in Gelderland?
6. In hoeverre is de provincie Gelderland (financieel) betrokken bij dit onderzoek? Graag een toelichting.
7. Hoe representatief zal de uitkomst van het WUR-onderzoek naar het gedrag van wolven volgens u zijn in een politiek klimaat waarin onvoldoende wordt ingezet op preventie zoals adequate bescherming van schapen [3], het sluiten van hondenlosloopgebieden in de natuur en gedragsverandering via publieksvoorlichting?
8. Bent u het met ons eens dat we eerst de preventie op orde moeten brengen, alvorens over te gaan tot verstoring van wolven door ze te zenderen? Zo nee, waarom niet?
9. Bent u het met ons eens dat dieren in het wild zoveel mogelijk met rust moeten worden gelaten, en dat het zenderen van 5% van de wolvenpopulatie een onevenredige maatregel is gelet op het doel ervan? Zo nee, waarom niet?
10. Hoe representatief is een onderzoek naar het gedrag van wolven en hun prooidieren volgens u in een park dat is omheind met hekken om migratie van wolven en hun prooidieren te verhinderen?
11. Gaat de provincie er nu dan eindelijk voor zorgen dat Park de Hoge Veluwe het hek op het ecoduct Oud Reemst verwijdert, aangezien deze afsluiting tot een vertekende uitkomst van het WUR-onderzoek zal leiden?
12. Hoe kan het College een invasieve maatregel als zenderen in Park de Hoge Veluwe toestaan terwijl het Park stelselmatig weigert mee te werken aan monitoring van wolven via waarnemingen?
13. Wat vindt u ervan dat het Park, een uitgesproken tegenstander van wolven, de zenders heeft betaald? Wat zegt dit volgens u over de onafhankelijkheid van het onderzoek?
14. Hoe garandeert het College dat het zenderen van wolven geen verkapte maatregel is om wolf GW4655m (“Hubertus”) te vangen en te doden?
23 oktober 2025
Danielle van de Weerd, Partij voor de Dieren
[1] https://www.trouw.nl/duurzaamheid-economie/makkelijk-was-het-niet-maar-de-eerste-wolf-op-de-hoge-veluwe-is-gezenderd~b691b283/ - https://www.gld.nl/nieuws/8382037/wereldprimeur-wolf-prooidieren-en-mensen-krijgen-zender-in-uniek-onderzoek
[3] Uit gegevens van BIJ12 blijkt dat bij slechts 10% van de gemelde aanvallen op schapen een deugdelijk wolfwerend hek wordt aangetroffen.
Beantwoording schriftelijke Statenvragen Statenlid Van de Weerd
van Partij voor de Dieren over zenderen van een wolf in Park de Hoge Veluwe
Ingevolge het bepaalde in artikel 39 van het Reglement van Orde Provinciale Staten van Gelderland doen wij u hieronder het antwoord van ons college op de vragen van Van de Weerd toekomen.
Vraag 1:
Kunt u ons de link op officiële bekendmakingen verstrekken van de ontheffing met zaaknummer 2020-003274 die aan de WUR is verleend? Zo nee, waarom is deze ontheffing niet bekendgemaakt? In hoeverre zijn belanghebbenden in de gelegenheid gesteld om bezwaar te maken? Graag ontvangen wij de ontheffing en de bijbehorende stukken als bijlage bij de beantwoording van deze vragen voor eenieder openbaar.
Antwoord:
Ja, de link naar de bekendmaking van het ontwerpbesluit met zes weken inzagetermijn voor zienswijzen vindt u hier: Provinciaal blad 2021, 1009 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen. En de link naar de bekendmaking van het besluit met zes weken inzagetermijn voor beroep vindt u hier: Provinciaal blad 2021, 8004 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen. Ondanks dat u in uw inleidende tekst vermeldt dat de ontheffing met zaaknummer 2020-003274 in uw bezit is, hebben wij deze als antwoord op uw vraag nogmaals als bijlage bij voorliggende beantwoording gevoegd (zie bijlage 1).
Vraag 2:
Was het College er bij het verlenen van de ontheffing in 2021 van op de hoogte dat de ontheffing zou worden gebruikt voor het zenderen van meerdere wolven en prooidieren in samenwerking met Park de Hoge Veluwe? Zo nee, sinds wanneer is het College hiervan op de hoogte? En waarom heeft het College deze informatie niet gedeeld met PS, met belangenorganisaties en met het publiek?
Antwoord:
Nee, op het moment van vergunningverlening was niet bekend op welk moment, op welke locatie en voor welke diersoort de ontheffinghouder uitvoering geeft aan de ontheffing. Zo is de ontheffing ook niet bedoeld. Mede daarom is het indienen van een startmelding en onderzoeksvoorstel opgenomen in de voorschriften. Op de startmelding en het onderzoeksvoorstel rust geen publicatieplicht en mogelijkheid van inzien, omdat dit geen separate besluitvorming betreft. Het is invulling van een opgelegd voorschrift. Voor zienswijzen en beroep is er bij verlening van de ontheffing de wettelijke ruimte (twee keer zes weken) geweest. Wij hebben geen zienswijzen ontvangen en er is geen beroep aangetekend tegen de ontheffing.
Vraag 3:
Voorschrift 12 van de ontheffing schrijft voor dat ”Alle onderzoeken of handelingen waarvoor aanspraak op deze ontheffing wordt gemaakt, minimaal 3 weken voor aanvang daarvan bij de desbetreffende provincie gemeld dienen te worden, […] Bij deze melding dient een projectplan voor het onderzoek of de handeling meegestuurd te worden.” In hoeverre is dit gebeurd? En kan het College dit plan met ons delen?
Antwoord:
Het onderzoeksvoorstel is op 24 mei 2024 ingediend (zie bijlage 2) en op 27 maart 2025 is er een startmelding gedaan.
Vraag 4:
De ontheffing is verleend aan de WUR, maar door wie wordt het project uitgevoerd? Wat is de rol van Park de Hoge Veluwe?
Antwoord:
De WUR is ontheffinghouder en uitvoerder. Het Park heeft haar terrein beschikbaar gesteld voor het onderzoek.
Vraag 5:
Is bekend waar en wanneer de andere vier wolven en de prooidieren zullen worden gezenderd en zal hiervoor dezelfde ontheffing worden gebruikt? In hoeverre zal dit plaatsvinden in Gelderland?
Antwoord:
Nee, dat is ons niet bekend. Het is aan de ontheffinghouder om binnen de voorschriften van de ontheffing haar handelingen in het kader van het onderzoek uit te voeren.
Vraag 6:
In hoeverre is de provincie Gelderland (financieel) betrokken bij dit onderzoek? Graag een toelichting.
Antwoord:
Wij zien een grote meerwaarde in de opzet om de relatie tussen wolf – prooidier – mens te onderzoeken. Temeer omdat Gelderland een unieke situatie met een hoge dichtheid wolven, mensen en prooidieren borgt. Uitkomsten kunnen waardevol zijn voor verdere beleidsvorming. Wij hebben daarom € 35.500 bijgedragen aan het onderzoek.
Vraag 7:
Hoe representatief zal de uitkomst van het WUR-onderzoek naar het gedrag van wolven volgens u zijn in een politiek klimaat waarin onvoldoende wordt ingezet op preventie zoals adequate bescherming van schapen1, het sluiten van hondenlosloopgebieden in de natuur en gedragsverandering via publieksvoorlichting?
Antwoord:
Het onderzoek ziet toe op de relatie tussen wolven, (wilde) prooidieren en mensen. Het focust zich niet op aanvallen van wolven op gehouden dieren. Desalniettemin herkennen wij ons niet in uw aangehaalde punten. We investeren fors op preventie (€ 5 miljoen subsidie voor wolfwerende maatregelen) en publieksvoorlichting. Sluiting van hondenlosloopgebieden gaat buiten onze bevoegdheid en is aan terreineigenaren.
Vraag 8:
Bent u het met ons eens dat we eerst de preventie op orde moeten brengen, alvorens over te gaan tot verstoring van wolven door ze te zenderen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord:
Nee, het zenderonderzoek wordt uitgevoerd in het kader van wetenschappelijke doeleinden. Het is niet bedoeld als verstoringsmaatregel en het staat daarbij ook los van preventie- of beheermaatregelen. Meer inzicht in hoe wolven, prooidieren en mensen zich tot elkaar verhouden kan juist waardevolle input leveren voor efficiënt (vervolg)beleid.
Vraag 9:
Bent u het met ons eens dat dieren in het wild zoveel mogelijk met rust moeten worden gelaten, en dat het zenderen van 5% van de wolvenpopulatie een onevenredige maatregel is gelet op het doel ervan? Zo nee, waarom niet?
Antwoord:
In het wild levende dieren moeten zoveel mogelijk met rust gelaten worden, maar in het kader van wettelijke belangen en wetenschappelijk onderzoek zijn maatregelen of ingrepen soms noodzakelijk.
Vraag 10:
Hoe representatief is een onderzoek naar het gedrag van wolven en hun prooidieren volgens u in een park dat is omheind met hekken om migratie van wolven en hun prooidieren te verhinderen?
Antwoord:
Het is alom bekend dat wolven ondanks de rasters om het Park vrij kunnen migreren. Het raster kent een edelhert kerende werking en is altijd als tijdelijke maatregel bedoeld. Het Park is door de WUR juist gekozen vanwege de gunstige context voor dit onderzoek, zoals blijkt uit het onderzoeksvoorstel (zie bijlage 2).
Vraag 11:
Gaat de provincie er nu dan eindelijk voor zorgen dat Park de Hoge Veluwe het hek op het ecoduct Oud Reemst verwijdert, aangezien deze afsluiting tot een vertekende uitkomst van het WUR-onderzoek zal leiden?
Antwoord:
Opening van het raster op ecoduct Oud Reemst houdt geen verband met het beoogde onderzoek zoals dat door de WUR uitgevoerd wordt op het Park. Over de afsluiting van het ecoduct loopt een gerechtelijke procedure.
Vraag 12:
Hoe kan het College een invasieve maatregel als zenderen in Park de Hoge Veluwe toestaan terwijl het Park stelselmatig weigert mee te werken aan monitoring van wolven via waarnemingen?
Antwoord:
Wij hebben in 2021 een ontheffing verleend aan de WUR, welke middels voorliggend onderzoek uitvoering geeft aan het verleende. De WUR ziet het Park daarbij juist als geschikte locatie (zie antwoord op vraag 10). Dit staat los van aanmerkingen over deelname aan landelijke monitoring via waarnemingen.
Vraag 13:
Wat vindt u ervan dat het Park, een uitgesproken tegenstander van wolven, de zenders heeft betaald? Wat zegt dit volgens u over de onafhankelijkheid van het onderzoek?
Antwoord:
Wij gaan niet over afspraken tussen de uitvoerder en terreineigenaren waar het onderzoek plaatsvindt. De WUR is ontheffinghouder/ uitvoerder en staat internationaal bekend om haar wetenschappelijke deskundigheid en wij twijfelen niet aan de onafhankelijkheid hiervan.
Vraag 14:
Hoe garandeert het College dat het zenderen van wolven geen verkapte maatregel is om wolf GW4655m (“Hubertus”) te vangen en te doden?
Antwoord:
Het doden van wolf GW4655m – naar aanleiding van een bijtincident op 13 april 2025 – is een maatregel die toeziet op een acute situatie in het kader van de openbare veiligheid. Het zenderonderzoek staat hier los van en kent – zoals blijkt uit het ingediende onderzoeksvoorstel op 24 mei 2024 en de startmelding op 27 maart 2025 – al een eerder ingezet traject. Daarmee bestaat er geen verband.
Gedeputeerde Staten van Gelderland
Daniël Wigboldus - Commissaris van de Koning
Josien Wannink - Plv. Secretaris