Schrif­te­lijke vragen arbeids­mi­gratie en bedrijven


Indiendatum: 9 mrt. 2021

Op 18 november 2020 is er een informatief rondetafelgesprek over arbeidsmigratie geweest. Voor onze fractie was een belangrijk punt in hoeverre de provincie bedrijven stimuleert (of juist kan ontmoedigen) waarvoor in Nederland te weinig werknemers zijn, en die alleen mogelijk zijn door arbeidsmigratie. Helaas kon die vraag niet door de aanwezige ambtenaren beantwoord worden, ondanks dat we tevoren gemeld hadden dat dit voor ons een belangrijke vraag was.

Aan de rondetafel ging al het een en ander vooraf. In juni 2019 hebben we een agendaverzoek gedaan. Het bleek echter niet mogelijk voor de griffie een hoorzitting te organiseren, omdat de sprekers niet beschikbaar waren:

Griffier: voor rondetafelgesprek over arbeidsmigratie blijkt nu geen goede invulling mogelijk. Gezocht wordt naar andere invulling, bijvoorbeeld Gelders debat.

Het organiseren van een Gelders Debat bleek echter in 2020 door de coronamaatregelen ook niet mogelijk.

In november 2019 hebben we vragen gesteld over een bedrijf in Putten dat wilde uitbreiden terwijl er onvoldoende werknemers waren, en dat een hotel voor arbeidsmigranten wil bouwen.

In september 2020 hebben we een agendaverzoek gedaan in verband met een aardbeienteler die de Spaanse aardbeien van de markt wil verdrijven met in Hollandse kassen geteelde aardbeien, maar tegelijkertijd bij gemeente en provincie aandringt op huisvesting voor arbeidsmigranten.

Waarom moeten wij, terwijl in Zuid-Europa de werkloosheid hoger is, Spaanse aardbeien van de markt concurreren met arbeiders die hier niet zijn, en waar hier geen huisvesting voor is, in kassen waar we hier niet voldoende duurzame stroom voor hebben, in een van de dichtstbevolkte gebieden van Europa? Een samenleving die niet (regionaal) kan voorzien in eigen arbeidskrachten is weinig duurzaam.

Het college heeft nu een Statenbrief (PS2021-135) gestuurd met de stand van zaken betreffende huisvesting van arbeidsmigranten, maar daarin zijn nog steeds niet onze vragen beantwoord. In de brief is niets te lezen over het onderzoeken van de mogelijkheid om niet meer mee te werken aan vergunningen voor uitbreiding van bedrijven waar hier in Nederland geen werknemers voor zijn

  1. Heeft de provincie beleidsruimte om bij het economisch beleid bedrijven uit te sluiten die niet gebonden zijn aan Gelderland, die van arbeidsmigranten afhankelijk zullen zijn, en die niet essentieel zijn voor Gelderland? Zo ja, hoe wordt die beleidsruimte ingevuld?

  2. Heeft de provincie beleidsruimte om vergunningen voor nieuwe bedrijven of voor uitbreidingen niet te verlenen als niet duidelijk is dat het bedrijf zonder (extra) arbeidsmigranten zal kunnen werken? Kan de provincie ook de vergunningverlening door gemeenten beïnvloeden?
  3. Veel van de middelen om de Gelderse bedrijvigheid te stimuleren gaan via Oost NL. Houdt Oost NL er rekening mee of bedrijven die ondersteund worden vervolgens arbeidsmigranten moeten of gaan aantrekken? Zo nee, hoe is dat te veranderen?

Luuk van der Veer
Lid Provinciale Staten van Gelderland
Partij voor de Dieren

Indiendatum: 9 mrt. 2021
Antwoorddatum: 6 apr. 2021

Vraag 1:
Heeft de provincie beleidsruimte om bij het economisch beleid bedrijven uit te sluiten die niet gebonden zijn aan Gelderland, die van arbeidsmigranten afhankelijk zullen zijn, en die niet essentieel zijn voor Gelderland ? Zo ja, hoe wordt die beleidsruimte ingevuld?

Antwoord:
Ons door uw Staten vastgestelde economische beleid gaat over het stimuleren van innovaties, van ondernemerschap, internationalisering, het meewerken aan toekomstbestendige werklocaties, aan onderwijs/arbeidsmarktbeleid en aan een goed vestigingsklimaat. In geen van die beleidsthema’s hebben wij beperkingen opgenomen voor bedrijven die niet gebonden zijn aan Gelderland, van arbeidsmigranten afhankelijk zullen zijn en niet essentieel zijn voor Gelderland. In eerdere beleidskaders zoals PS2019-49 en PS2020-509 hebben wij aangegeven dat arbeidsmigranten waardevolle arbeidskrachten zijn die de Gelderse economie nodig heeft. Veel bedrijven zouden, zonder de inzet van arbeidsmigranten in problemen komen. Wij willen bedrijven die gebruik maken van arbeidsmigranten daarom niet uitsluiten. We hebben bovendien een open Europese arbeidsmarkt. Uitgangspunt van Europese regelgeving zoals de Dienstenrichtlijn is vrij verkeer van werknemers, goederen en diensten. De inzet van dwingende beleidsinstrumenten die dit beperken zijn daar al snel strijdig mee. Een minimaal aantal regionale werknemers is bijvoorbeeld niet af te dwingen.

Vraag 2:
Heeft de provincie beleidsruimte om vergunningen voor nieuwe bedrijven of voor uitbreidingen niet te verlenen als niet duidelijk is dat het bedrijf zonder (extra) arbeidsmigranten zal kunnen werken? Kan de provincie ook de vergunningverlening door gemeenten beïnvloeden?

Antwoord:
Nee. Het wettelijk kader op basis waarvan vergunningverlening plaatsvindt is de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (WABO). Een aanvraag voor een omgevingsvergunning kan alleen worden geweigerd in het belang van de bescherming van het milieu. Het al dan niet in dienst nemen van arbeidsmigranten door een bedrijf is hiervoor geen afwegingskader. Dit geldt zowel voor bedrijven waarvoor de provincie als de gemeente het WABO-bevoegd gezag is.

Hetzelfde geldt voor onze bevoegdheden ten aanzien van bestemmingsplannen via de Wet ruimtelijke ordening (Wro). Hierin is alleen ruimte voor zaken die ruimtelijk relevant zijn. Het uitsluiten van bedrijven die arbeidsmigranten in dienst nemen valt daar niet onder.

Vraag 3:
Veel van de middelen om de Gelderse bedrijvigheid te stimuleren gaan via Oost NL. Houdt Oost NL er rekening mee of bedrijven die ondersteund worden vervolgens arbeidsmigranten moeten of gaan aantrekken? Zo nee, hoe is dat te veranderen?

Antwoord:
Er vindt vanuit de provincie Gelderland geen sturing plaats richting Oost NL op het al dan niet ondersteunen of aantrekken van bedrijven die op enig moment arbeidsmigranten moeten/gaan aantrekken. Dit veranderen zou een besluit van Provinciale Staten vragen. Zoals aangegeven in het antwoord bij vraag 1 is dit echter al snel strijdig met Europese regelgeving.

Gedeputeerde Staten van Gelderland
John Berends - Commissaris van de Koning
Henrice Wittenhorst - plv. secretaris