Schrif­te­lijke vragen over boeren­pro­testen


Indiendatum: okt. 2019

Vragen over het boerenprotest vorige week, waarbij de boeren flink wat druk uitoefenden, en onderhandelden onder het motto : “Drenth, die mot ‘t aan de boksepiepen uutlopen...”.

Vragen :

1. Heeft u het recente memo van Wageningen Universiteit (in opdracht van het Wereld Natuur Fonds) gelezen? Wat is uw reactie op de conclusie dat de stikstofplannen van het kabinet ontoereikend zijn voor natuurherstel in Nederland en dat meer landelijke maatregelen nodig zijn?

2. Wat vindt u van het artikel in de Volkskrant “Ons mestprobleem is al meer dan vijftig jaar oud: de stikstofcrisis is één groot déjà vu” waarin staat dat het mestprobleem al vijftig jaar bekend is, dat er al in 1965 alarm werd geslagen, dat er steeds geen afdoende maatregelen worden genomen, et cetera?

3. Wat vindt u van het artikel in de Volkskrant van 15 december 1990, “Stikstofprobleem is kwestie van verkwisting” waarin staat dat de regering wordt geadviseerd strenge normen in te voeren, dat natuurbeschermers pleiten voor inkrimping van de veestapel, dat de landbouw zoekt naar minder ingrijpende maatregelen? Vindt u ook, dat als we de afgelopen tientallen jaren voor echte oplossingen hadden gekozen, dat we dan nu een stuk verder waren geweest?

4. Wat vindt u van het artikel in het AD “Juristen kraken stikstofaanpak van kabinet: ‘In strijd met wet’” waarin staat dat drempelwaardes op korte termijn niet mogelijk zijn, en dat de voorgestelde saldering juridisch niet houdbaar is, omdat de Nederlandse natuur overbelast is?

5. Boeren beweren dat ze beroofd worden, en dat er sprake is van diefstal. Waarop is de waarde van de emissierechten eigenlijk gebaseerd? Is het zeker dat de overheid een schadevergoeding moet betalen als onbenutte of ongebruikte ruimte wordt ingenomen, zoals dat bij onteigening van grond bij de aanleg van wegen het geval is? Is er juridisch advies ingewonnen, bijvoorbeeld bij de huisadvocaat, of via het IPO? Zo ja, kan het advies openbaar worden gemaakt, of kunnen we het inzien?

6. Is er niet gewoon sprake van speculatie met emissierechten waarvan al jaren duidelijk was dat de waarde een keer zou instorten als het PAS ongeldig zou worden verklaard?

7. Hebben de belangenorganisaties van de boeren onderbouwd waarom het intrekken van emissieruimte diefstal zou zijn, en om welke financiële waarde het zou gaan?

8. In de Statenvergadering van 9 oktober is door onze fractie aandacht gevraagd voor de aanpak tweejaarstermijn. Vergunningaanvragers horen binnen twee jaar de door hen geclaimde emissieruimte te gebruiken, anders kan de onbenutte ruimte worden ingetrokken, om te voorkomen dat andere projecten geblokkeerd worden. Bij 170 van de 250 gecontroleerde bedrijven was er sprake van onbenutte ruimte die zou kunnen worden ingetrokken. Het is ons niet duidelijk geworden waarom u dit niet doet. Dat het PAS ongeldig is verklaard kan geen reden zijn. Kunt u dit nog eens proberen uit te leggen?

9. Vindt u, gezien de protesten, dat op de website voldoende informatie te vinden is om aan inwoners van Gelderland, boeren in het bijzonder, duidelijk te maken waarom het belangrijk is dat de stikstofdepositie vermindert, en waarom maatregelen nodig zijn?

10. Vergelijkt u eens de toelichting op de nieuwe beleidsregels in de Statenbrief, en de toelichting bij de beleidsregels, met dit artikel in de Trouw. Bent u het ermee dat het artikel in de Trouw duidelijker is dan onze beleidsstukken, dat het geven van concrete voorbeelden van meerwaarde is, en dat het Statenbrieven duidelijker zou maken als er in het vervolg concrete voorbeelden in staan?

11. In 2009 heeft de provincie verschillende scenario’s voor vermindering van de stikstofdepositie laten doorrekenen. Heeft de provincie of het IPO nu ook berekeningen laten maken, om te zien wat de resultaten van de nieuwe beleidsregels zijn? Zo nee, waarom niet?

12. Zijn de gegevens (zoals het actuele en het maximale aantal dieren per bedrijf, en de vergunde emissieruimte per bedrijf) om berekeningen aan verschillende scenario’s te doen beschikbaar? Zo nee, waarom niet?

13. In de Aerius Monitor was tot voor enige tijd nuttige informatie te vinden over de herkomst van de depositie op natuurgebieden. Dit kan helpen bij voorlichting en bij het debat. De Monitor is echter al weer geruime tijd niet meer beschikbaar. Kunt u erop aandringen dat gedetailleerde gegevens over (berekende) depositie zo snel mogelijk weer toegankelijk worden?

14. In de bijdragen van de agrarische belangenorganisaties bij het boerenprotest zaten diverse aannamen die niet op feiten berusten, en soms zelfs onwaar waren. Heeft u de bijdragen van de belangenorganisaties opgevraagd of opgenomen, zodat u op de website van de provincie
het beleid beter kunt uitleggen en onderbouwen, en misverstanden uit de weg kunt ruimen? Zo nee, bent u bereid dit zo spoedig mogelijk te doen?

15. Op maandag 14 oktober om 17:04 heeft de provincie een persbericht verstuurd over overleg met de boeren over het opschorten van de regels. Zo’n persbericht is echter niet voor iedereen te zien. De persberichten worden daarom ook op de website geplaatst. Er kan dan
ook, bijvoorbeeld in een tweet, of in een Facebookbericht, naar gelinkt worden. Dit persbericht was echter laat op de avond nog steeds niet op de website te zien. Waarom worden persberichten niet direct op website geplaatst?

16. Op maandag 21 oktober is het GS-besluit van 8 oktober over de beleidsregels nog steeds niet te vinden op de website. De besluiten van de GS-vergadering van 24 september zijn de laatst vermelde. In Noord-Holland waren op dinsdag 15 oktober, en misschien al wel eerder, de besluiten van 8 oktober al wel vermeld. Waarom kan dat daar wel en hier niet? Bent u het met ons eens dat dit geen goede communicatie is?

17. Het stikstofbesluit van 8 oktober stond ook niet vermeld in de openbare samenvatting van de GS-vergadering die de Statenleden op 8 oktober ontvingen. Waarom niet?

De Partij voor de Dieren verzoekt u de regels niet in te trekken, en zoveel mogelijk vragen vast te
beantwoorden voorafgaand aan een eventueel debat op 30 oktober.

Luuk van der Veer
Lid Provinciale Staten van Gelderland
Partij voor de Dieren.

Indiendatum: okt. 2019
Antwoorddatum: 12 nov. 2019

1. Heeft u het recente memo van Wageningen Universiteit (in opdracht van het Wereld Natuur Fonds) gelezen? Wat is uw reactie op de conclusie dat de stikstofplannen van het kabinet ontoereikend zijn voor natuurherstel in Nederland en dat meer landelijke maatregelen nodig zijn?

Antwoord: Ja, wij hebben kennisgenomen van het memo. In onze beleving beraadt het Kabinet zich nog over haar stikstofplannen. Daar kunnen wij dus nu geen uitspraken over doen. Kortheidshalve verwijzen wij naar onze Statenbrieven van 8 en 22 oktober 2019 (PS2019-711/740).

2: Wat vindt u van het artikel in de Volkskrant “Ons mestprobleem is al meer dan vijftig jaar oud: de stikstofcrisis is één groot déjà vu” waarin staat dat het mestprobleem al vijftig jaar bekend is, dat er al in 1965 alarm werd geslagen, dat er steeds geen afdoende maatregelen worden genomen, et cetera?

Antwoord: Voor artikelen in de media zijn wij niet verantwoordelijk. Zie ook het antwoord op vraag 1.

3. Wat vindt u van het artikel in de Volkskrant van 15 december 1990, “Stikstofprobleem is kwestie van verkwisting” waarin staat dat de regering wordt geadviseerd strenge normen in te voeren, dat natuurbeschermers pleiten voor inkrimping van de veestapel, dat de landbouw zoekt naar minder ingrijpende maatregelen? Vindt u ook, dat als we de afgelopen tientallen jaren voor echte oplossingen hadden gekozen, dat we dan nu een stuk verder waren geweest?

Antwoord: Zie het antwoord op vraag 2.

4. Wat vindt u van het artikel in het AD “Juristen kraken stikstofaanpak van kabinet: ‘In strijd met wet’” waarin staat dat drempelwaardes op korte termijn niet mogelijk zijn, en dat de voorgestelde saldering juridisch niet houdbaar is, omdat de Nederlandse natuur overbelast is?

Antwoord: Zie het antwoord op vraag 2.

5. Boeren beweren dat ze beroofd worden, en dat er sprake is van diefstal. Waarop is de waarde van de emissierechten eigenlijk gebaseerd? Is het zeker dat de overheid een schadevergoeding moet betalen als onbenutte of ongebruikte ruimte wordt ingenomen, zoals dat bij onteigening van grond bij de aanleg van wegen het geval is? Is er juridisch advies ingewonnen, bijvoorbeeld bij de huisadvocaat, of via het IPO? Zo ja, kan het advies openbaar worden gemaakt, of kunnen we het inzien?

Antwoord: Wij zijn bekend met de signalen die de boeren hebben afgegeven over de effecten van de beleidsregels. We zijn nu, in overleg met de sector, deze effecten nader aan het bekijken. LNV en provincies willen op 1 december hierover meer duidelijkheid geven.

6. Is er niet gewoon sprake van speculatie met emissierechten waarvan al jaren duidelijk was dat de waarde een keer zou instorten als het PAS ongeldig zou worden verklaard?

Antwoord: Zie het antwoord op vraag 5.

7. Hebben de belangenorganisaties van de boeren onderbouwd waarom het intrekken van emissieruimte diefstal zou zijn, en om welke financiële waarde het zou gaan?

Antwoord: Zie het antwoord op vraag 5.

8. In de Statenvergadering van 9 oktober is door onze fractie aandacht gevraagd voor de aanpak tweejaarstermijn. Vergunningaanvragers horen binnen twee jaar de door hen geclaimde emissieruimte te gebruiken, anders kan de onbenutte ruimte worden ingetrokken, om te voorkomen dat andere projecten geblokkeerd worden. Bij 170 van de 250 gecontroleerde bedrijven was er sprake van onbenutte ruimte die zou kunnen worden ingetrokken5. Het is ons niet duidelijk geworden waarom u dit niet doet. Dat het PAS ongeldig is verklaard kan geen reden zijn. Kunt u dit nog eens proberen uit te leggen?

Antwoord: Zie antwoord op vraag 1.

9. Vindt u, gezien de protesten, dat op de website voldoende informatie te vinden is om aan inwoners van Gelderland, boeren in het bijzonder, duidelijk te maken waarom het belangrijk is dat de stikstofdepositie vermindert, en waarom maatregelen nodig zijn?

Antwoord: Wij hebben aan het begin van de stikstofproblematiek als provincies afgesproken samen met elkaar op te trekken. We hebben onder andere afgesproken dat het IPO het voortouw neemt in de communicatie om ervoor te zorgen dat iedereen dezelfde informatie krijgt. Daarom is op onze website basisinformatie te vinden over de stikstofproblematiek en verwijzen we met een link door naar de website van onze uitvoeringsorganisatie BIJ12. Nu de rol van de provincies belangrijker wordt in de uitvoering is het belangrijk dat we als provincie ook zelf meer gaan informeren over de maatregelen in onze provincie. Daarom werken wij nu aan een aanpassing van de website.

10. Vergelijkt u eens de toelichting op de nieuwe beleidsregels in de Statenbrief6, en de toelichting bij de beleidsregels, met dit artikel in de Trouw. Bent u het ermee dat het artikel in de Trouw duidelijker is dan onze beleidsstukken, dat het geven van concrete voorbeelden van meerwaarde is, en dat het Statenbrieven duidelijker zou maken als er in het vervolg concrete voorbeelden in staan?

Antwoord: Zie het antwoord op vraag 1.

11. In 2009 heeft de provincie verschillende scenario’s voor vermindering van de stikstofdepositie laten doorrekenen. Heeft de provincie of het IPO nu ook berekeningen laten maken, om te zien wat de resultaten van de nieuwe beleidsregels zijn? Zo nee, waarom niet?

Antwoord: Neen, er zijn geen berekeningen gemaakt om het effect van de deels opgeschorte beleidsregels te kunnen bepalen. Het voornemen is om het te verwachten effect van de bronmaatregelen, waarover te zijner tijd besluitvorming plaatsvindt, vooraf door te rekenen.

12. Zijn de gegevens (zoals het actuele en het maximale aantal dieren per bedrijf, en de vergunde emissieruimte per bedrijf) om berekeningen aan verschillende scenario’s te doen beschikbaar? Zo nee, waarom niet?

Antwoord: De gegevens waarnaar u vraagt zijn momenteel in voorbereiding. De actuele of werkelijke situatie wordt niet bijgehouden door de provincie. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) voert jaarlijks een landbouwtelling uit, waarin agrarische bedrijven gegevens zoals het aantal dieren opgeven. Dit is geen openbaar bestand. De vergunde situatie, het maximaal aantal dieren per bedrijf en de emissieruimte, is opgeslagen in ons Document Informatie Systeem. Dit zijn losse documenten per vergunning.

13. In de Aerius Monitor was tot voor enige tijd nuttige informatie te vinden over de herkomst van de depositie op natuurgebieden. Dit kan helpen bij voorlichting en bij het debat. De Monitor is echter alweer geruime tijd niet meer beschikbaar. Kunt u erop aandringen dat gedetailleerde gegevens over (berekende) depositie zo snel mogelijk weer toegankelijk worden?

Antwoord: Wij delen uw mening dat de betreffende gegevens waarde hebben voor besluitvorming. Daarom zullen wij bij de eigenaar van het systeem (i.c. LNV) navragen wat de mogelijkheden hiertoe zijn.

14. In de bijdragen van de agrarische belangenorganisaties bij het boerenprotest zaten diverse aannamen die niet op feiten berusten, en soms zelfs onwaar waren. Heeft u de bijdragen van de belangenorganisaties opgevraagd of opgenomen, zodat u op de website van de provincie het beleid beter kunt uitleggen en onderbouwen, en misverstanden uit de weg kunt ruimen? Zo nee, bent u bereid dit zo spoedig mogelijk te doen?

Antwoord: Neen, in plaats van het opvragen van bijdragen van belangenorganisaties hebben wij belangenorganisaties uitgenodigd voor gesprekken. Zie ook het antwoord op vraag 9.

15. Op maandag 14 oktober om 17:04 heeft de provincie een persbericht verstuurd over overleg met de boeren over het opschorten van de regels. Zo’n persbericht is echter niet voor iedereen te zien. De persberichten worden daarom ook op de website geplaatst. Er kan dan ook, bijvoorbeeld in een tweet, of in een Facebookbericht, naar gelinkt worden. Dit persbericht was echter laat op de avond nog steeds niet op de website te zien. Waarom worden persberichten niet direct op website geplaatst?

Antwoord: Het plaatsen van persberichten op de website gebeurt binnen kantooruren. Persberichten die later worden verstuurd komen dan pas de volgende dag op de website te staan.

16. Op maandag 21 oktober is het GS-besluit van 8 oktober over de beleidsregels nog steeds niet te vinden op de website. De besluiten van de GS-vergadering van 24 september zijn de laatst vermelde. In Noord-Holland waren op dinsdag 15 oktober, en misschien al wel eerder, de besluiten van 8 oktober al wel vermeld. Waarom kan dat daar wel en hier niet? Bent u het met ons eens dat dit geen goede communicatie is?

Antwoord: De besluitenlijst van onze vergadering van 8 oktober 2019 is op onze website geplaatst op 22 oktober 2019. Wij publiceren het besluit – en in het verlengde daarvan de openbare samenvatting – na vaststelling van de besluitenlijst door ons College. Het besluit over de vaststelling van de besluitenlijst vindt plaats in de eerstvolgende vergadering van het College. Vanwege het herfstreces heeft de eerstvolgende vergadering van ons College na 8 oktober 2019 plaatsgevonden op 22 oktober 2019.

17. Het stikstofbesluit van 8 oktober stond ook niet vermeld in de openbare samenvatting van de GS-vergadering die de Statenleden op 8 oktober ontvingen. Waarom niet?

Antwoord: Dit betreffende overzicht met openbare samenvattingen bevat de openbare besluiten van ons college waarvoor wij zelf bevoegd zijn en waarover uw Staten niet via een Statenbrief worden geïnformeerd.

De documenten met vragen en antwoorden zijn ook gepubliceerd op de website van de Provincie Gelderland