Schrif­te­lijke vragen over brand­gangen


Indiendatum: sep. 2019

In de Statenvergadering van 19 december 2018 is door onze fractie gewezen op het feit dat door het aanpassen van de omgevingsverordening mogelijk 30 ha bos nabij hoogspanningslijnen gekapt wordt zonder dat compensatie verplicht is, terwijl op hetzelfde moment 2,5 miljoen beschikbaar wordt gesteld om 25 ha bos aan te leggen. Het bos zou gekapt moeten worden in verband met de verbreding van brandgangen.

Inmiddels blijken ook rond wegen en spoorlijnen bomen gekapt te worden in verband met brandgevaar.

Onze fractie heeft destijds geprobeerd de rapporten te vinden die ten grondslag liggen aan de benodigde breedte van 50-70 m, maar slaagde daar niet in, zoals in het verslag te lezen is.

In antwoord op onze vragen werd geschreven dat :

“Kaartmateriaal inzake de brandgangen is te vinden op: http://geodata.rinm.nl/netkaar.... De rapporten waaruit de criteria voor de brandgang zijn afgeleid zijn openbaar en op te vragen bij de Veiligheidsregio Noord+ en Oost Gelderland: Effectis Nederland, Onderzoek benodigde hoeveelheid bluswater voor natuurbrandbestrijding, september 2014 en Save, Begroeiing op en nabij munitiebunkers in relatie tot brandveiligheid, december 2011.”

Er werden helaas geen linkjes naar de twee rapporten gegeven, maar via Google vonden we ze :

https://www.ifv.nl/kennisplein...

https://www.retecool.com/wp-co...

In het eerste rapport, over bluswater, staan in tabel 7.1 (op blz. 59) de minimaal benodigde padbreedtes vermeld. De grootste breedte die vermeld wordt is 10 meter (Duindoorn in combinatie met Pijpestrootje bij een windsnelheid van 10 m/s). Volgens punt 12 (op blz. 61) was de proef met brandende dennenbosjes niet representatief. Er is niets te vinden over een benodigde breedte van 50-70 m.

In het tweede rapport, over munitiebunkers, staat (op blz. 18) dat dennenbos op een afstand van minder dan 35 m van een stalen toegangsdeur van een munitiebunker problemen kan geven, maar er staat niet iets over hoogspanningslijnen of over brandoverslag.

De in het antwoord vermelde link voor “kaartmateriaal inzake brandgangen” http://geodata.rinm.nl/netkaar... werkte niet. Het moet waarschijnlijk http://geodata.rivm.nl/netkaar... zijn, maar daar staat geen informatie over brandgangen, maar over het hoogspanningsnet.

We hebben in 2018 nog geprobeerd om zelf met Google informatie te vinden.

In een achtergronddocument van de Vereniging van bos- en natuurterreineigenaren (VBNE) uit 2014 staat bijvoorbeeld (op blz. 40):

“overweeg om bij de werkomschrijving van houtoogstwerkzaamheden de aannemer te verzoeken het tak- en tophout niet te hoog te stapelen en bij voorkeur minimaal 10-20 m van drukbezochte plekken (picknickplaatsen, speelvelden, grenzend aan campings) en veel belopen paden te houden”

maar niets over de breedte van brandgangen.

Het bronnenboek Brandweer schrijft:

“5.5.2 Brandbanen
Brandbanen zijn brede stroken grond (10 à 15 meter), bestaande uit kaal zand of slechts begroeid met algen-, mos- en/of vitale buntgrasvegetatie met een hoogte van maximaal 10 cm.”

Het Bossen Theorieboek uit 2002 schrijft (blz. 62):

"– De aanleg van brandgangen. Het zijn sleuven van 10 tot 20 meter breed. Ze worden aangelegd in brandgevaarlijke gebieden, die vrij van brandbare vegetatie worden gehouden.
– De aanleg van brandsingels. Dit zijn stroken van minstens 10 meter breed. Ze liggen langs wegen in grotere naaldhoutbossen. Hiervoor worden rijen berk, beuk, eik, els en lijsterbes gebruikt."

En de voormalig rentmeester van het Kroondomein schrijft:

"Hoewel veel auteurs (Houtzagers 1956, Kriek 1969, Schütz en Van Tol 1981 ) ervan uitgaan dat brandsingels tenminste 5-10 meter, en vaak niet meer dan dat, breed dienen te zijn is er, na overleg met de Commandant van de Regionale Brandweer Oost Veluwe, vanuit gegaan dat een effectieve brandsingel tenminste uit een strook loofhout van 25 meter breedte, aan beide zijden van de weg dient te bestaan."
(Dat is dus wel een bredere strook, maar het gaat over brandsingels, niet over brandgangen.)

De VNOG mailde ons destijds dat de kaart met compartimenteringsgrenzen niet vrijgegeven wordt, maar dat hij via een WOB-verzoek wel zou kunnen worden verkregen.

Vragen : 1. Heeft u inmiddels betere rapporten om de verbreding van de brandgangen tot 50-70 m te onderbouwen, waartoe Provinciale Staten op uw voorstel besloten?
2. Heeft u betere links naar de twee rapporten die in het antwoord op onze vorige vragen werden genoemd, bij voorkeur links naar websites van de overheid? (Betere dan de bovenstaande link naar www.retecool.nl, waar we het rapport met Google vonden.)
3. Kunt u nagaan of er rapporten bestaan die onderbouwen tot op welke afstand bomen langs snelwegen en spoorlijnen verwijderd zouden moeten worden, en kunt u ons die rapporten doen toekomen?
4. Kunt u ervoor zorgen dat we zo spoedig mogelijk de compartimenteringskaart met brandgangen krijgen, waaruit blijkt waar op grote schaal bomen gekapt gaan worden? Eventueel door deze vraag als WOB-verzoek te beschouwen, en hem door te geleiden naar de Veiligheidsregio’s.
5. Zijn er voor bomen en brandgangen in Natura 2000 gebieden nog specifieke regels?

[Link naar vraag voor voorbeelden van bos nabij hoogspanningslijnen, dat mogelijk gekapt gaat worden.]

Luuk van der Veer
Lid Provinciale Staten van Gelderland
Partij voor de Dieren.

Indiendatum: sep. 2019
Antwoorddatum: 5 nov. 2019

Vraag 1: Heeft u inmiddels betere rapporten om de verbreding van de brandgangen tot 50-70 m te onderbouwen, waartoe Provinciale Staten op uw voorstel besloten?

Antwoord: Wij hebben op basis van adviezen van de Veiligheidsregio’s een maximale breedte in de verordening opgenomen. Dat wil niet zeggen dat elke brandgang deze breedte nodig heeft. Gelet op de bossamenstelling is elke brandgang maatwerk en gaat het om omvorming van gemakkelijk brandbare vegetatie naar nauwelijks brandbare vegetatie. Het meest recente rapport waarop de Veiligheidsregio haar adviezen op baseert komt van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek België : “Beheerplan Vlaamse Natuurreservaat, De Kalmhoutse Heide. https://doi.org/10.21436/inbor... De onderbouwing voor de breedte van de brandgang onder een hoogspanningstracé is afgeleid uit het rapport Begroeiing op en nabij munitiebunkers https://www.retecool.com/wpcon... In dit rapport wordt een veilige afstand van 35 meter geadviseerd bij naaldbomen. Voor de twee zijden van de hoogspanningstracé is dat dan 70 meter om het smelten van de draden te voorkomen.

Vraag 2: Heeft u betere links naar de twee rapporten die in het antwoord op onze vorige vragen werden genoemd, bij voorkeur links naar websites van de overheid?

Antwoord: In het antwoord op uw eerste vraag verwijzen we naar twee rapporten met vermelding van een link.

Vraag 3: Kunt u nagaan of er rapporten bestaan die onderbouwen tot op welke afstand bomen langs snelwegen en spoorlijnen verwijderd zouden moeten worden, en kunt u ons die rapporten doen toekomen?

Antwoord: Bij spoorwegen en spoorlijnen kunnen bomen verwijderd worden ten behoeve van de aanleg van een brandcorridor. Een brandcorridor heeft een andere functie dan een brandgang. We hebben in onze verordening geen maximale breedte opgenomen voor een brandcorridor. Rapporten die de breedte van een brandcorridor onderbouwen zijn daarom voor ons niet van belang. Wij gaan ervan uit dat de kennis en expertise op dit vlak bij de veiligheidsregio’s aanwezig is en dat deze wordt ingebracht bij de aanleg van een brandcorridor langs snelwegen en spoorlijnen.

Vraag 4: Kunt u ervoor zorgen dat we zo spoedig mogelijk de compartimenteringskaart met brandgangen krijgen, waaruit blijkt waar op grote schaal bomen gekapt gaan worden? Eventueel door deze vraag als WOB-verzoek te beschouwen en hem door te geleiden naar de Veiligheidsregio’s

Antwoord: Uw veronderstelling, dat een compartimenteringskaart aangeeft waar op grote schaal bomen gekapt gaan worden, is onjuist. De compartimenteringskaart is een dynamische werkkaart, die met alle relevante terreineigenaren wordt besproken. Ook de provincie levert hieraan een bijdrage als eigenaar van provinciale wegen die een natuurterrein doorkruisen. Op basis van deze werkkaart worden er afspraken gemaakt over het realiseren van brandsingels. Dit houdt in dat we -daar waar nodig- naaldbomen omvormen naar loofbomen in een compartimenteringsgrens.
De compartimentskaart wordt opgesteld door de Veiligheidsregio’s waarbij wij uitsluitend zijn betrokken als een van de terreineigenaren zoals hierboven aangegeven. We zullen u vraag dan ook doorsturen naar de Veiligheidsregio.

Vraag 5: Zijn er voor bomen en brandgangen in Natura 2000 gebieden nog specifieke regels?

Antwoord: Er zijn voor bomen en brandgangen in Natura 2000 geen specifieke regels. Wel gelden de algemene regels ten aanzien van de onderdelen gebiedsbescherming en soortenbescherming op grond van de Wet natuurbescherming. Het kappen van hout in een brandgang mag niet tot leiden tot negatieve effecten van doelstellingsoorten van de Habitatrichtlijn en de Vogelrichtlijn. Ook in het kader van de soortenbescherming is het kappen van bomen niet ontheffingsvrij.

Er zal dus eerst gekeken moeten worden of er in het stuk dat gekapt gaat worden beschermde soorten zitten en als er die zitten dan moet in een ecologische toets aangegeven worden welke maatregelen er genomen worden om de soort(en) te beschermen, door middel van mitigerende maatregelen.

De documenten met vragen en antwoorden zijn ook gepubliceerd op de site van de Provincie Gelderland.

Help mee aan een betere wereld

    Word lid Doneer