Schrif­te­lijke vragen inzake zwerf­afval


Indiendatum: 19 jul. 2021

Zwerfafval vormt een structureel probleem. De Stentor meldde op 8 maart dat dit ook geldt in tijden van beperkende maatregelen. Op 24 april 2018 heeft GS het besluit genomen om zich aan te sluiten bij de Statiegeldalliantie en om van Gelderland de eerste afvalloze provincie van Nederland te maken. In de begroting van 2021 komt deze ambitie terug onder punt 2.6 op bladzijde 181. Nu is de provincie Gelderland een samenwerking aangegaan met Go Clean De Liemers om zwerfafval bij de bron aan te pakken. Go Clean De Liemers heeft een afvalmonitor voor de provincie gebouwd en bracht daarnaast het zwerfafval langs de provinciale wegen in kaart. Tot en met eind mei 2021 heeft Go Clean langs drie provinciale wegen gemonitord: Berg en Dal (N325), Heelsum (N225) en Beekbergen (N788).

De Partij voor de Dieren heeft op basis van deze informatie de volgende vragen:

  1. Wat zijn de activiteiten – los van het monitoren – die de provincie onderneemt om de ambitie in te willigen om de eerste afvalloze provincie van Nederland te worden en om afval langs de provinciale wegen in Gelderland te voorkomen?
  2. Welke vervolgstappen is GS van plan te nemen op basis van de monitoring van Go Clean langs de drie provinciale wegen in Berg en Dal, Heelsum en Beekbergen?
  3. Hoe frequent wordt er op dit moment opgeruimd langs de provinciale wegen in Gelderland?
  4. Waarom heeft GS ervoor gekozen om alleen met Go Clean samen te werken in plaats van het betrekken van meerdere (burger)initiatieven die afval rapen? Is GS het met de Partij voor de Dieren eens dat het stimuleren van samenwerkingen tussen lokale initiatieven helpt om te komen tot minder afval in de provincie? Is GS het met Partij voor de Dieren eens dat Gelderland ook partijen zoals Zero Waste Apeldoorn en Heel Arnhem Schoon kan betrekken om de eerste afvalloze provincie van Nederland te worden? Zo nee, waarom niet?
  5. In hoeverre heeft GS inzicht op het precieze effect van zwerfafval langs provinciale wegen op wilde dieren of landbouwdieren?


Lester van der Pluijm
Partij voor de Dieren

Indiendatum: 19 jul. 2021
Antwoorddatum: 21 sep. 2021

Vraag 1:
Wat zijn de activiteiten – los van het monitoren – die de provincie onderneemt om de ambitie in te willigen om de eerste afvalloze provincie van Nederland te worden en om afval langs de provinciale wegen in Gelderland te voorkomen?

Antwoord:
Consument&Afval is -naast Bouw & Infra, Agrofood en Industrie- een van de vier sectoren in het Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie. Huishoudelijk afval is primair de verantwoordelijkheid van gemeenten. Wij zetten in op: - Bundeling en verwerking van grotere afvalstromen, zoals mest, cv-ketels, zonnepanelen, elektronica en textiel; - Realisatie van concrete verwerkingsinitiatieven zoals luierrecycling ARN en waterfabriek Wilp; - Gerichte inzet Omgevingsdiensten om bedrijven te ondersteunen om afval weer in te zetten als grondstof.

Vraag 2:
Welke vervolgstappen is GS van plan te nemen op basis van de monitoring van Go Clean langs de drie provinciale wegen in Berg en Dal, Heelsum en Beekbergen?

Antwoord:
De monitoringsonderzoek van GoClean langs drie provinciale wegen was vooral gericht op het in beeld krijgen van de hoeveelheid en de herkomst van het zwerfafval (zowel de fabrikant van het gebruikte product als de veroorzakers). Hieruit is gebleken dat de verschillen in afvalproducten evenals veroorzakers groot zijn. De diversiteit in veroorzakers van zwerfafval (grensverkeer, scholieren of bezoekers van een fastfoodrestaurant, etc.) vraagt per locatie om een eigen preventieve aanpak, waarbij het niet altijd mogelijk is om die doelgroep te bereiken. Op sommige locaties volstaan we met een curatieve aanpak, waarin via onze onderhoudscontracten voor het goed en veilig onderhouden van onze bermen, ook het ruimen van zwerfafval wordt opgenomen.

Vraag 3:
Hoe frequent wordt er op dit moment opgeruimd langs de provinciale wegen in Gelderland?

Antwoord:
In de afgelopen jaren hebben wij op basis van klachten/meldingen uit de omgeving en middels onze eigen schouw een goed beeld opgedaan van de locaties met een hoge gevoeligheid voor zwerfvuil. Deze specifieke locaties worden conform de landelijk standaard Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte op onderhoudsniveau B beheerd (maximaal 10 stuks per 100m2). De frequentie qua monitoring en ruiming is afhankelijk van de mate van zwerfafval per locatie. De hotspot locaties die zeer gevoelig zijn voor zwerfvuil worden vaker gemonitord dan de locaties waar minder frequent zwerfafval wordt gevonden. Daarnaast worden de provinciale wegen 2 á 3 keer per week geschouwd op doorstroming en veiligheid. In geval bij deze visuele inspectie van de weg ook grote hoeveelheden zwerfafval worden geconstateerd, wordt een extra ruiming ingezet.

Vraag 4:
Waarom heeft GS ervoor gekozen om alleen met Go Clean samen te werken in plaats van het betrekken van meerdere (burger)initiatieven die afval rapen? Is GS het met de Partij voor de Dieren eens dat het stimuleren van samenwerkingen tussen lokale initiatieven helpt om te komen tot minder afval in de provincie? Is GS het met Partij voor de Dieren eens dat Gelderland ook partijen zoals Zero Waste Apeldoorn en Heel Arnhem Schoon kan betrekken om de eerste afvalloze provincie van Nederland te worden? Zo nee, waarom niet?

Antwoord:
Er zijn inderdaad veel meer burgerinitiatieven voor het rapen zwerfafval en dat waarderen wij. In het verleden hebben we vanuit leefbaarheid enkele projecten ondersteund. Tegenwoordig verwijzen we partijen hiervoor door naar het Oranjefonds en naar gemeenten. Vanuit het afvalfonds hebben gemeenten immers budget om lokale initiatieven voor het rapen van zwerfafval te ondersteunen. Onze meerwaarde zit in het opzetten van een provincie-breed monitoringssysteem, waar lokale rapers gebruik van kunnen maken. De Litterati app die Go Clean gebruikt is door elke raper gratis te gebruiken. Zo brengen wij samen het probleem in kaart en worden partijen die het probleem veroorzaken zichtbaar. Bij het bouwen van deze monitor wilden wij ook specifiek inzoomen op het afvalprobleem langs onze eigen provinciale wegen. Go Clean heeft ons hiervoor een passende aanbieding gedaan en de opdracht naar volle tevredenheid uitgevoerd.

Vraag 5:
In hoeverre heeft GS inzicht op het precieze effect van zwerfafval langs provinciale wegen op wilde dieren of landbouwdieren?

Antwoord:
De rapportages van GoClean geven heel specifiek aan welke afvalproducten in welke mate worden gevonden (zie bijlage). Zij verzamelen geen informatie over effecten op dieren.

Gedeputeerde Staten van Gelderland
John Berends - Commissaris van de Koning
Miriam Nienhuis-van Doremaele - Secretaris